Kan post COVID het risico op trombose verhogen?
Onderzoek laat zien dat het risico op trombose, zoals een bloedstolsel in het been (diepe veneuze trombose) of in de longen (longembolie), na een SARS-CoV-2-infectie nog enige tijd verhoogd kan blijven. Dit verhoogde risico wordt vooral gezien in de eerste drie tot zes maanden na de infectie en geldt niet alleen voor mensen die ernstig ziek zijn geweest, maar kan ook voorkomen bij mensen met aanhoudende klachten passend bij post COVID [1]. Dit betekent niet dat iedereen met post COVID trombose krijgt, maar wel dat het belangrijk is om alert te zijn op klachten die hierbij kunnen passen.
Hoe kan trombose ontstaan bij post COVID?
Bij post COVID kunnen verschillende processen in het lichaam langer ontregeld blijven. Wetenschappelijk onderzoek beschrijft dat de binnenkant van de bloedvaten, het zogenoemde endotheel, langdurig geactiveerd of beschadigd kan blijven na een SARS-CoV-2-infectie. Hierdoor verliest het bloedvat deels zijn beschermende functie tegen stolselvorming [2,3]. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat het bloed bij sommige mensen langdurig een verhoogde stollingsneiging houdt, wat onder andere zichtbaar kan zijn in verhoogde stollingswaarden tot maanden na de infectie [3]. Ook aanhoudende ontsteking speelt hierbij waarschijnlijk een rol, omdat ontstekingsprocessen het stollingssysteem kunnen blijven activeren. Tot slot kan weinig bewegen of langdurig liggen, wat bij post COVID regelmatig voorkomt, het risico op trombose verder vergroten.
Wat kunt u zelf doen om het risico te verkleinen?
Hoewel trombose niet altijd te voorkomen is, zijn er wel maatregelen die kunnen helpen om het risico te verkleinen. Regelmatig bewegen is belangrijk, ook als dit in korte momenten gebeurt. Langdurig stilzitten of liggen kan beter worden vermeden door bijvoorbeeld elk uur even te bewegen. Voldoende drinken helpt om het bloed minder stroperig te maken. Voor mensen die (deels) bedgebonden zijn, kan het regelmatig bewegen van de voeten en benen in bed bijdragen aan een betere doorbloeding. In sommige situaties kan het dragen van steunkousen zinvol zijn, maar dit dient altijd in overleg met een arts of zorgverlener te gebeuren. Het is belangrijk om geen bloedverdunners te gebruiken zonder medisch advies.
Wanneer contact opnemen met de huisarts?
Het is belangrijk om dezelfde dag contact op te nemen met de huisarts bij klachten zoals een plots gezwollen, pijnlijke of warme kuit of been, of bij nieuwe, onverklaarde benauwdheid. Bij ernstige en plotselinge klachten, zoals hevige benauwdheid, pijn op de borst, flauwvallen, bloed ophoesten of plotselinge uitvalsverschijnselen zoals een scheve mond of spraakproblemen, moet direct 112 worden gebeld.
Voor zorgprofessionals staat hier meer informatie over antistolling bij post-COVID.
Bronnen
[1] Katsoularis I. et al. Risk of venous thromboembolism following COVID-19. BMJ, 2022.
[2] Crook H. et al. Long COVID: mechanisms, risk factors and management. Journal of Medical Virology, 2021.
[3] Jing Z. et al. Long COVID: pathophysiological mechanisms and therapeutic strategies. Signal Transduction and Targeted Therapy, 2022.
