Vanuit het post COVID Netwerk Nederland (PCNN) is een FTO-module over post-COVID ontwikkeld om huisartsen en apothekers meer kennis te bieden over dit ziektebeeld. De NHG-standaard van 2022 is verouderd en biedt te weinig concrete handvatten voor de behandeling van deze relatief nieuwe aandoening. De nieuwe inzichten en praktijkervaringen die ontbreken worden met deze module gedeeld. C-support heeft samen met het IVM de gratis begeleiding bij de module opgepakt. Een mooie en significante bijdrage aan deze vorm van kennisdeling waar we deze professionals heel effectief mee scholen.
Wat is een FTO?
FTO staat in de zorg voor Farmacotherapieoverleg; een periodiek overleg tussen huisartsen en apothekers uit dezelfde regio. Dit heeft als doel de deskundigheid, kwaliteit en doelmatigheid van medicijngebruik te verbeteren. Een FTO-groep bespreekt thema’s die spelen in de regio waarop meer verdieping gewenst is.
Nieuwe FTO-module over post-COVID
In 2025 ontwikkelde het IVM, in samenwerking met C-support, KNMP, Long Covid Nederland en post-COVID expertisecentra een FTO-module over post-COVID. Dit gebeurde in het kader van het PCNN met financiering door ZonMw. De FTO-module is gebaseerd op diverse bronnen waaronder de NHG-Standaard ‘Langdurige klachten na COVID-19’ (2022) en de Kennisbundeling post-COVID (update 2024). Deze module is in 2026 weer geactualiseerd, mede door de integrale handreiking van PCNN (2026).
Het doel van de module is om huisartsen en apothekers meer aanknopingspunten te bieden om patiënten met post-COVID op de juiste manier te begeleiden en behandelen. De module bevat diverse werkvormen waarmee een programma kan worden samengesteld; zoals een interactieve kennistoets en een presentatie met een breed scala aan aandachtspunten en casuïstiek. De module stimuleert dialoog tussen zorgverleners en is een aanvulling op bestaande scholingen zoals webinars. Huisartsen geven aan onvoldoende te weten van symptoomclusters zoals PEM, POTS en MCAS, daarom is de kennis hierover opgenomen. Na afloop van een bijeenkomst:
- weten deelnemers wat post-COVID is en wat de waarschijnlijke oorzaken zijn;
- herkennen en erkennen deelnemers post-exertionele malaise (PEM), mestcelactivatiesyndroom (MCAS) en posturaal orthostatisch tachycardiesyndroom (POTS);
- kunnen deelnemers de juiste behandeladviezen geven bij PEM, MCAS en POTS;
- kennen deelnemers de adviezen met betrekking tot het behandelen van andere specifieke klachten of symptomen die bij post-COVID kunnen optreden;
- maken de deelnemers afspraken over de (medicamenteuze) behandeling van klachten/symptomen van post-COVID en het geven van voorlichting hierover
- kunnen deelnemers de integrale handreiking post-COVID toepassen in hun dagelijkse praktijk
Gratis begeleiding vanuit C-support of IVM
Een FTO biedt al praktische handvatten, terwijl de herziening van de richtlijnen nog loopt. FTO-groepen die aan de slag willen met het onderwerp post-COVID kunnen hierbij gratis begeleiding krijgen door een arts van C-support of apotheker van het IVM. Het FTO is goed zelf te doen, maar begeleiding scheelt voorbereidingstijd en kennis. Onze deskundigen helpen met de voorbereidingen en begeleiding van de bijeenkomst. De module biedt een goed startpunt met handvatten voor herkenning en behandeling. Een begeleider kan extra toelichting geven en verdieping bieden met praktijkervaringen en vragen behandelen die niet in de module staan. Ze delen aanvullende inzichten die niet op papier staan en kunnen accenten leggen en vragen worden direct beantwoord.
De kennis van de groep kan sterk verschillen: van nauwelijks bekend tot al behandelen met off-label medicatie. Over het algemeen is de kennis over behandelopties en ‘treatable traits’ beperkt en weten veel deelnemers niet goed waar ze betrouwbare informatie kunnen vinden.
“Deelnemers vinden het fijn dat er iemand aanwezig is met kennis en ervaring met post-COVID. Ze vinden de bijeenkomst interessant, nuttig, het maakt nieuwsgierig en verlaagt de handelingsverlegenheid. En doordat ze vaak niet bekend zijn met PEM, POTS en MCAS waarderen ze de uitleg hierover.”
In 2025 en 2026 zijn al 18 FTO-groepen begeleid door onze medisch adviseurs en professionals van het IVM. Er was veel vraag naar, en inmiddels is er financiering voor de begeleiding van nog eens 30 FTO-groepen in 2026. Een mooie samenwerking binnen PCNN die C-support oppakt met het IVM, en een inmiddels gewaardeerde vorm van kennisdeling waar deelnemers enthousiast op reageren: “Het FTO geeft mij handvatten om patiënten met post-COVID beter te helpen.”
